Veel organisaties denken dat hun taak vastligt. De producten veranderen, de technologie ontwikkelt zich, maar de eigen rol blijft hetzelfde. Totdat de omgeving verandert. Dan blijkt dat niet alleen de oplossingen moeten vernieuwen, maar ook de definitie van de organisatie zelf.
Dat is precies de verschuiving die Maartje Brans, directeur Innovatie bij netbeheerder Alliander, beschrijft. Een netbeheerder was jarenlang verantwoordelijk voor een betrouwbaar elektriciteitsnet. Inmiddels raakt die verantwoordelijkheid ook aan gedragsverandering van consumenten en bedrijven. Niet omdat een netbeheerder daar ooit voor is opgericht, maar omdat de maatschappelijke opgave daarom vraagt.
De opgave verandert sneller dan de organisatie
Organisaties zijn meestal ingericht rondom een heldere taak. Daardoor ontstaat vanzelfsprekend ook een duidelijke afbakening: hier zijn wij van, daar niet. Dat werkt zolang de wereld overzichtelijk blijft.
Bij complexe maatschappelijke vraagstukken vervagen die grenzen. De energietransitie laat zien dat techniek alleen onvoldoende is. Wanneer uitbreiding van het elektriciteitsnet de vraag niet kan bijhouden, wordt ook het gedrag van gebruikers onderdeel van de oplossing. Daarmee schuift ongemerkt ook de rol van de organisatie op.
Bekijk hier het fragment uit de volledige podcast met Maartje Brans:
Vaktaal vergroot soms de afstand tot de werkelijkheid
Nog een observatie uit het gesprek is minstens zo interessant. Brans vertelt dat een netbeheerder spreekt over congestie, flexibilisering van het laagspanningsnet en energieplanologie. De klant ervaart iets heel anders.
Die ervaart een bedrijf dat niet kan uitbreiden. Een restaurant dat niet open kan. Een gezin dat een nieuw huis niet kan betrekken.
Het verschil tussen beide perspectieven lijkt klein, maar bepaalt in hoge mate hoeveel begrip er over en weer ontstaat. Hoe abstracter de taal van organisaties wordt, hoe groter de afstand tot de dagelijkse werkelijkheid van de mensen voor wie zij werken.
Iedere transitie vraagt ook om een nieuw verhaal
Technische oplossingen alleen brengen een maatschappelijke transitie zelden verder. Mensen moeten begrijpen wat er verandert, waarom dat gebeurt en welke rol zij daarin zelf spelen. Dat vraagt om communicatie die begint bij de leefwereld van inwoners, ondernemers en klanten, niet bij beleidstermen of interne modellen.
Wie de taal van de ander spreekt, vergroot niet alleen het begrip voor moeilijke keuzes. Die vergroot ook de kans dat mensen bereid zijn hun eigen gedrag aan te passen.
Duiding
Misschien is dat wel één van de meest onderschatte gevolgen van grote transities. Niet alleen producten, processen en technologie veranderen, maar ook de maatschappelijke rol van organisaties. Daardoor verschuiven ook de competenties die nodig zijn. Naast technische expertise worden empathisch vermogen, klantinzicht en het kunnen vertalen van complexe vraagstukken naar begrijpelijke verhalen steeds belangrijker.
Organisaties die succesvol door zulke transities navigeren, onderscheiden zich daarom niet alleen door wat ze doen, maar vooral door hoe zij verbinding maken met de mensen die de gevolgen van die verandering dagelijks ervaren.
De Vernieuwingsroute
Dit podcast fragment maakt deel uit van een bredere verkenning van innovatie, groei en strategische vernieuwing. Ontdek hoe organisaties ruimte maken voor de toekomst, nieuwe businessmodellen ontwikkelen en technologie benutten om relevant te blijven.
Verken de volledige vernieuwingsroute →
Anders Kijken
Ruimte Maken
Vernieuwen
VersnellenOp zoek naar meer inspiratie over verandering en vernieuwing?
Spreker verander-management
Voor organisaties die verandering niet alleen willen begrijpen, maar ook echt in beweging willen brengen.
→
Keynote innovatie en groei
Over innovatie, ondernemerschap en het durven vernieuwen terwijl de dagelijkse operatie doorgaat.
→
Workshop verander-management
Praktische sessies waarin teams leren omgaan met ongemak, weerstand en verandering.
→