Iedere organisatie zegt dat innovatie belangrijk is. Toch wordt creativiteit vaak behandeld als iets dat vanzelf ontstaat zodra slimme mensen bij elkaar worden gezet. Dat is een hardnekkig misverstand. Originele ideeën ontstaan zelden in een omgeving waarin iedereen hetzelfde kijkt, hetzelfde denkt en dezelfde logica volgt.
In dit fragment uit de Strategie van de kreeft-podcast (aflevering 50) vertelt ondernemer Iwan Göbel van Burton Car Company dat kunstenaars daarin een bijzondere rol spelen. Niet omdat zij per definitie betere oplossingen hebben, maar omdat zij gewend zijn de vanzelfsprekendheid ter discussie te stellen. Ze kijken anders. Ze benoemen wat schuurt. Ze stellen vragen die anderen overslaan. Juist dat afwijkende perspectief maakt hen waardevol.
Vernieuwing begint met mensen die de norm durven bevragen
In Hoe word ik een kreeft? beschrijven we hoe verandering begint met het vermogen om een andere werkelijkheid te zien. Dat vraagt ongemak. Want een nieuw perspectief laat ook zien dat bestaande aannames misschien niet meer kloppen.
Kunstenaars leven bijna van dat ongemak. Hun werk is vaak een spiegel voor de samenleving. Ze onderzoeken wat mooi is, wat lelijk is, wat ontbreekt en wat anders kan. Daarmee vervullen ze een rol die veel organisaties ongemerkt verliezen. Naarmate processen efficiënter worden ingericht en besluitvorming voorspelbaarder wordt, neemt de ruimte voor afwijkende observaties vaak af.
Daardoor ontstaat een paradox. Organisaties investeren volop in innovatie, terwijl ze tegelijkertijd de stemmen wegorganiseren die bestaande patronen durven uit te dagen.
Bekijk hier het fragment uit de volledige podcast met Iwan Göbel:
AI kopieert kennis, maar geen verbeeldingskracht
Göbel raakt vervolgens aan een ontwikkeling die alleen maar relevanter wordt. Dankzij internet werd kennis al breed toegankelijk. Met AI wordt het nog eenvoudiger om analyses, teksten, ontwerpen en oplossingen te reproduceren. Veel werk dat vroeger onderscheidend was, wordt steeds sneller gemeengoed.
Dat verschuift de bron van concurrentiekracht. Niet degene met de meeste informatie wint, maar degene die nieuwe verbanden ziet voordat anderen dat doen. Creativiteit wordt daarmee geen luxe of hobby voor de marketingafdeling, maar een strategisch vermogen.
Dat vraagt wel iets anders dan een jaarlijkse innovatiesessie. Creativiteit laat zich niet plannen, maar de omstandigheden waarin zij kan ontstaan wel. Juist daarom pleit Göbel ervoor om vernieuwen professioneler te organiseren. Niet door creativiteit dicht te regelen, maar door bewust ruimte te maken voor mensen die anders denken dan de meerderheid.
Organisaties hebben meer dwarskijkers nodig
Veel organisaties zoeken mensen die passen binnen de bestaande cultuur. Dat is begrijpelijk, want samenwerking verloopt makkelijker wanneer iedereen dezelfde taal spreekt en dezelfde overtuigingen deelt.
Maar echte vernieuwing komt zelden uit volledige overeenstemming. Ze ontstaat wanneer iemand hardop uitspreekt wat anderen nog niet zien, of wanneer een onverwacht perspectief een vastgeroeste overtuiging openbreekt. Dat levert soms wrijving op, maar ook precies de beweging die nodig is om nieuwe mogelijkheden zichtbaar te maken.
AI maakt kennis steeds goedkoper. Daarmee wordt een ander vermogen juist duurder: het vermogen om iets te zien wat anderen nog niet zien. Organisaties die dat koesteren, bouwen aan een voorsprong die zich niet laat kopiëren.
De energietransitie maakt zichtbaar dat sommige opgaven simpelweg groter zijn dan de instrumenten waarmee we ze jarenlang hebben bestuurd. Dat besef is ongemakkelijk. Maar misschien begint juist daar de eerste stap naar echte systeemverandering.
De Vernieuwingsroute
Dit podcast fragment maakt deel uit van een bredere verkenning van innovatie, groei en strategische vernieuwing. Ontdek hoe organisaties ruimte maken voor de toekomst, nieuwe businessmodellen ontwikkelen en technologie benutten om relevant te blijven.
Verken de volledige vernieuwingsroute →
Anders Kijken
Ruimte Maken
Vernieuwen
VersnellenOp zoek naar meer inspiratie over verandering en vernieuwing?
Spreker verander-management
Voor organisaties die verandering niet alleen willen begrijpen, maar ook echt in beweging willen brengen.
→
Keynote innovatie en groei
Over innovatie, ondernemerschap en het durven vernieuwen terwijl de dagelijkse operatie doorgaat.
→
Workshop verander-management
Praktische sessies waarin teams leren omgaan met ongemak, weerstand en verandering.
→.