We leren het al jong: afkijken mag niet. Op school geldt het als valsspelen. Wie tijdens een proefwerk bij de buurman kijkt, levert niet zijn eigen werk in. Originaliteit wordt beloond, kopiëren bestraft.
Toch gebeurt er iets opvallends zodra we de wereld van organisaties binnenstappen. Daar noemen we afkijken ineens een best practice. We bezoeken andere organisaties, benchmarken processen, bestuderen succesvolle bedrijven en huren adviseurs in om te ontdekken hoe anderen hun problemen hebben opgelost. Wat in het klaslokaal verboden terrein is, wordt in de bestuurskamer actief aangemoedigd.
Dat roept een interessante vraag op. Waarom leren we mensen jarenlang dat afkijken verkeerd is, terwijl het in de praktijk vaak een van de meest effectieve manieren blijkt om beter te worden?
Vernieuwing ontstaat zelden uit het niets
Veel organisaties zijn op zoek naar het unieke idee. De baanbrekende innovatie. De strategie die niemand anders heeft bedacht. Maar in werkelijkheid ontstaan de meeste vernieuwingen niet uit een leeg vel papier.
Vrijwel iedere succesvolle innovatie bouwt voort op bestaande inzichten. Ideeën reizen tussen sectoren, organisaties en landen. Mensen kijken naar wat werkt, passen het aan en maken het geschikt voor hun eigen situatie. De geschiedenis van innovatie is daarmee voor een groot deel ook de geschiedenis van slim afkijken.
Dat betekent niet dat originaliteit onbelangrijk is. Het betekent vooral dat vernieuwing vaak ontstaat door bestaande oplossingen op een nieuwe manier toe te passen. Niet door alles zelf uit te vinden.
Bekijk hier het fragment uit de volledige podcast met Rini van Solingen:
Het gevaar van de blinde kopie
Tegelijkertijd schuilt hier een belangrijke valkuil. Want niet iedere best practice is automatisch een goede praktijk voor jouw organisatie.
Veel verandertrajecten lopen vast omdat organisaties vooral kijken naar de zichtbare oplossing en niet naar de omstandigheden waarin die oplossing succesvol werd. Ze kopiëren een structuur, een methode of een werkwijze zonder goed te begrijpen welke cultuur, leiderschapsstijl of context daarachter zit.
Daardoor ontstaat een vreemde situatie. Organisaties nemen een bewezen aanpak over en zijn vervolgens verbaasd dat de resultaten uitblijven.
Succesvol afkijken vraagt daarom meer dan kopiëren. Het vraagt om begrijpen. Wat maakt dat iets werkt? Welke principes liggen eronder? En hoe vertaal je die naar je eigen werkelijkheid?
Goede leerlingen veranderen sneller
Juist in een tijd waarin veranderingen elkaar steeds sneller opvolgen, wordt het vermogen om van anderen te leren steeds belangrijker. Organisaties die uitsluitend vertrouwen op hun eigen ideeën lopen het risico steeds opnieuw dezelfde fouten te maken.
De sterkste organisaties zijn vaak geen geniale uitvinders, maar nieuwsgierige leerlingen. Ze kijken buiten hun eigen sector, onderzoeken hoe anderen omgaan met vergelijkbare vraagstukken en durven succesvolle patronen over te nemen. Niet klakkeloos, maar bewust.
Misschien zit daar wel de echte les. Organisatieverandering vraagt niet altijd om het bedenken van iets nieuws. Soms begint vooruitgang simpelweg met goed kijken naar wat elders al werkt.
En misschien is afkijken dan niet het probleem. Misschien is niet afkijken dat juist wel.
Misschien zit daar wel één van de moeilijkste lessen van leiderschap. Niet het uitstralen van volledige zekerheid, maar het durven laten zien waar de organisatie nog aan het leren is.
De Vernieuwingsroute
Dit podcast fragment maakt deel uit van een bredere verkenning van innovatie, groei en strategische vernieuwing. Ontdek hoe organisaties ruimte maken voor de toekomst, nieuwe businessmodellen ontwikkelen en technologie benutten om relevant te blijven.
Verken de volledige vernieuwingsroute →
Anders Kijken
Ruimte Maken
Vernieuwen
VersnellenMeer inspiratie:
Op zoek naar meer beweging in je organisatie?
Spreker verander-management
Voor organisaties die verandering niet alleen willen begrijpen, maar ook echt in beweging willen brengen.
→
Keynote innovatie en groei
Over innovatie, ondernemerschap en het durven vernieuwen terwijl de dagelijkse operatie doorgaat.
→
Workshop verander-management
Praktische sessies waarin teams leren omgaan met ongemak, weerstand en verandering.
→