Strategische vernieuwing mislukt zelden omdat organisaties geen slimme mensen hebben. Het mislukt vaker omdat organisaties vernieuwing reduceren tot een moment, in plaats van een proces.
In het maatschappelijke middenveld zie je dat misschien nog wel sterker dan in commerciële organisaties. Besturen, directies en toezichthouders voelen vaak heel goed aan dát verandering nodig is. De omgeving verandert immers voortdurend. Subsidies verschuiven. Verwachtingen van leden veranderen. Vrijwilligers haken anders aan. Maatschappelijke druk neemt toe. Maar tussen dat besef en daadwerkelijke beweging gaapt vaak een enorme kloof.
In de podcast beschrijft Ron van der Jagt scherp hoe organisaties zichzelf soms onbedoeld geruststellen met strategieprocessen die vooral goed voelen, maar weinig veranderen.
De comfortabele illusie van de strategiesessie
Vrijwel iedereen kent het format. Een heidag. Een externe locatie. Even weg van de dagelijkse hectiek. Misschien zelfs een overnachting erbij. Er wordt gereflecteerd op de toekomst, er ontstaan mooie gesprekken en aan het eind ligt er een nieuwe ambitie, missie of strategisch verhaal.
Op papier lijkt alles aanwezig. En toch verandert er vaak verrassend weinig.
Dat komt omdat veel organisaties strategie verwarren met intentie. Er wordt gesproken óver verandering, maar de organisatie zelf verandert nog niet mee. Sterker nog, juist de tijdelijke afzondering van de dagelijkse praktijk creëert soms de illusie van beweging. Mensen voelen energie, verbinding en inspiratie. Maar zodra iedereen terugkeert naar de volle agenda’s, bestaande patronen en operationele druk, wint het systeem het meestal van de ambitie.
Dan blijft vooral de herinnering aan de prettige bijeenkomst over.
Bekijk hier het fragment uit de volledige podcast:
Waarom strategie zonder ritme verdampt
Een strategie wordt pas richtinggevend wanneer zij onderdeel wordt van het dagelijkse gesprek. Niet één keer per jaar, maar voortdurend.
En precies daar gaat het vaak mis bij maatschappelijke organisaties. Strategie krijgt onvoldoende opvolging, onvoldoende ritme en onvoldoende vertaling naar concreet gedrag, keuzes en prioriteiten.
Veel organisaties behandelen strategie nog steeds als een document. Terwijl echte strategische vernieuwing juist vraagt om voortdurende interactie tussen ambitie en praktijk. Wat betekent deze koers voor waar we vandaag “nee” tegen zeggen? Welke bestaande werkwijzen passen eigenlijk niet meer? Waar schuurt het? Welke weerstand komen we tegen?
Dat zijn ongemakkelijke vragen. Maar zonder die vragen blijft strategie veilig abstract.
Vernieuwing vraagt meer dan draagvlak
Wat Ron van der Jagt impliciet blootlegt, is dat organisaties vaak hopen dat een goed gesprek automatisch leidt tot beweging. Maar verandering ontstaat niet alleen door consensus of enthousiasme. Vernieuwing vraagt herhaling. Frictie. Vertaling. Confrontatie soms zelfs.
Zeker in maatschappelijke organisaties, waar veel betrokkenheid en loyaliteit aanwezig is, bestaat het risico dat harmonie belangrijker wordt dan scherpe keuzes. Dan ontstaan strategieën waar iedereen zich in kan vinden, maar waar uiteindelijk niemand echt anders door gaat handelen.
En juist daar stokt strategische vernieuwing vaak. Niet op inhoud. Maar op het ontbreken van structurele doorwerking in gedrag, besluitvorming en dagelijkse routines.
Meer inspiratie:
Op zoek naar meer beweging in je organisatie?
Spreker verander-management
Voor organisaties die verandering niet alleen willen begrijpen, maar ook echt in beweging willen brengen.
→
Keynote innovatie en groei
Over innovatie, ondernemerschap en het durven vernieuwen terwijl de dagelijkse operatie doorgaat.
→
Workshop verander-management
Praktische sessies waarin teams leren omgaan met ongemak, weerstand en verandering.
→