Veel organisaties willen wel vernieuwen, zolang de bestaande structuur maar intact blijft.
Dat klinkt misschien hard, maar precies daar loopt strategische vernieuwing vaak vast. Organisaties willen nieuwe ambities realiseren, zonder fundamenteel te kijken naar de manier waarop zij zichzelf hebben ingericht. Terwijl juist die bestaande inrichting vaak het grootste obstakel vormt voor verandering.
In de podcast benoemt Ron van der Jagt een ongemakkelijke waarheid: de meeste organisaties zijn helemaal niet gebouwd voor eeuwige continuïteit. Sterker nog, de overgrote meerderheid verdwijnt uiteindelijk. Ook maatschappelijke organisaties, brancheverenigingen en instituties die ooit vanzelfsprekend leken.
Dat besef vraagt om een veel radicalere manier van nadenken over strategie dan veel organisaties gewend zijn.
Waarom continuïteit soms juist vernieuwing blokkeert
Veel bestuurders spreken over continuïteit alsof stabiliteit het hoogste doel is. Maar precies die behoefte aan behoud kan organisaties langzaam verstarren.
Structuren raken verankerd. Portefeuilles worden beschermd. Governance modellen krijgen bijna een onaantastbare status. Teams, overlegvormen en verantwoordelijkheden groeien uit tot vanzelfsprekendheden waar niemand nog echt kritisch naar kijkt. En ondertussen verandert de wereld buiten de organisatie steeds sneller.
Het probleem is dat organisaties vaak proberen nieuwe strategische prioriteiten toe te voegen bovenop een bestaande inrichting die ooit voor een totaal andere werkelijkheid ontworpen is. Dan ontstaat er een soort organisatorische stapeling. Nieuwe ambities moeten zich voegen naar oude systemen.
Precies daar ontstaat frictie.
Bekijk hier het fragment uit de volledige podcast:
De confronterende oefening van opnieuw beginnen
De denkoefening die Ron van der Jagt beschrijft, is daarom zo krachtig. Hef de organisatie denkbeeldig op. Niet letterlijk, maar mentaal. Stel jezelf vervolgens de vraag: als we morgen opnieuw zouden beginnen, zouden we deze organisatie dan opnieuw zo inrichten?
Dat is geen vrijblijvende brainstormvraag. Het is een fundamentele confrontatie met heilige huisjes.
Want ineens worden zaken bespreekbaar die normaal buiten schot blijven. Hebben we dit managementmodel nog nodig? Waarom zijn verantwoordelijkheden eigenlijk zo verdeeld? Welke activiteiten voegen echt nog waarde toe? Welke structuren dienen inmiddels vooral zichzelf?
Juist doordat mensen even loskomen van bestaande belangen en historie, ontstaat ruimte voor een frissere blik op de toekomst.
Vernieuwing vraagt tijdelijke ontregeling
Wat deze benadering spannend maakt, is dat zij raakt aan identiteit. Veel mensen zijn jarenlang verbonden aan een organisatie, een rol of een manier van werken. Daardoor voelt het ter discussie stellen van structuren soms bijna persoonlijk.
Maar strategische vernieuwing vraagt nu eenmaal tijdelijke mentale ontregeling. Zonder die fase blijven organisaties vooral optimaliseren wat ooit succesvol was.
En precies dat maakt deze les zo relevant voor het maatschappelijke middenveld. Want organisaties die maatschappelijke impact willen blijven maken, zullen soms eerst afscheid moeten durven nemen van de organisatorische logica waarmee zij ooit groot zijn geworden.
Meer inspiratie:
Op zoek naar meer beweging in je organisatie?
Spreker verander-management
Voor organisaties die verandering niet alleen willen begrijpen, maar ook echt in beweging willen brengen.
→
Keynote innovatie en groei
Over innovatie, ondernemerschap en het durven vernieuwen terwijl de dagelijkse operatie doorgaat.
→
Workshop verander-management
Praktische sessies waarin teams leren omgaan met ongemak, weerstand en verandering.
→