Verandering mislukt lang niet altijd doordat er te veel weerstand is. Regelmatig gebeurt het tegenovergestelde: organisaties verliezen juist de mensen die de verandering vanaf het begin wilden trekken. Niet omdat zij hun motivatie kwijtraken, maar omdat alle aandacht ergens anders naartoe gaat.
Iwan Göbel benoemt in dit podcastfragment een patroon dat veel leiders zullen herkennen. Managers besteden volgens onderzoek een groot deel van hun tijd aan de mensen die klagen, afremmen of bezwaar maken. Dat voelt logisch. Daar zit immers het conflict. Daar lijkt de urgentie het grootst. Maar precies daardoor verschuift de aandacht weg van de collega’s die al in beweging zijn.
Wie de kar trekt, wil gezien worden
In vrijwel iedere verandering ontstaat vanzelf een voorhoede. Dat zijn niet altijd de formele leiders. Vaak zijn het medewerkers die nieuwsgierig zijn, experimenteren en bereid zijn verantwoordelijkheid te nemen voordat iedereen overtuigd is.
Juist deze groep heeft voeding nodig. Niet in de vorm van applaus of beloningen, maar door ruimte, vertrouwen en oprechte aandacht. Wanneer die uitblijft, verandert enthousiasme langzaam in frustratie. Niet omdat de verandering verkeerd is, maar omdat de mensen die ervoor willen gaan zich alleen voelen.
Göbel gebruikt daarvoor een krachtig beeld. Blijf je uitsluitend bezig met de mensen die achter de kar hangen, dan raken de mensen vóór de kar uitgeput. Sommigen sluiten uiteindelijk achteraan aan. Anderen zoeken een organisatie waar hun energie wél wordt benut.
Bekijk hier het fragment uit de volledige podcast met Iwan Göbel:
Aandacht is een strategische keuze
Veel leiders beschouwen aandacht als iets wat automatisch wordt verdeeld. In werkelijkheid is aandacht een van de schaarste middelen binnen iedere organisatie. Waar een leider zijn tijd investeert, bepaalt welke groep invloed krijgt op de cultuur.
Wie voortdurend reageert op weerstand, beloont onbedoeld het gedrag dat de meeste energie vraagt. De voorlopers zien ondertussen dat initiatief nauwelijks iets oplevert. Dat mechanisme is subtiel, maar werkt iedere dag opnieuw. Niet door grote besluiten, maar door tientallen kleine gesprekken, vergaderingen en interventies.
Dat betekent niet dat weerstand genegeerd moet worden. Achter weerstand kunnen legitieme zorgen schuilgaan die serieus genomen verdienen te worden. De fout ontstaat wanneer weerstand de volledige agenda gaat bepalen en de mensen die beweging creëren uit beeld verdwijnen.
De snelheid van verandering wordt vóór de kar bepaald
De energie van een verandering ontstaat zelden bij de grootste sceptici. Die ontstaat bij de mensen die bereid zijn de eerste stap te zetten terwijl de uitkomst nog onzeker is. Zij laten collega’s zien dat nieuw gedrag mogelijk is en maken abstracte plannen zichtbaar in de praktijk.
Leiders die deze groep actief versterken, bouwen aan een vliegwiel. Leiders die al hun energie besteden aan het overtuigen van achterblijvers, bouwen ongemerkt aan het tegenovergestelde. Niet omdat de tegenstanders winnen, maar omdat de voorlopers afhaken.
De kwaliteit van veranderleiderschap wordt daardoor niet alleen zichtbaar in de manier waarop met weerstand wordt omgegaan. Zij wordt minstens zo zichtbaar in de vraag aan wie een leider elke dag opnieuw zijn schaarse aandacht geeft.
Verder lezen over weerstand bij verandering
De veranderroute
Dit podcast fragment maakt deel uit van een bredere verkenning van waarom verandering vastloopt en wat wél werkt. Ontdek meer over weerstand, cultuur, systemen en transformatie in organisaties.
Verken de volledige veranderroute →
Weerstand
Cultuur
Systeem
TransformatieOp zoek naar meer inspiratie over veranderen in organisaties?
Spreker verander-management
Voor organisaties die verandering niet alleen willen begrijpen, maar ook echt in beweging willen brengen.
→
Keynote innovatie en groei
Over innovatie, ondernemerschap en het durven vernieuwen terwijl de dagelijkse operatie doorgaat.
→Workshop verander-management
Praktische sessies waarin teams leren omgaan met ongemak, weerstand en verandering.
→Meer perspectieven op verandering:
