Wat gebeurt er als een organisatie stopt met mensen eerst te beoordelen op hun label, dossier of verleden? Dan ontstaat er vaak iets ongemakkelijks. Niet alleen voor de buitenwereld, maar ook voor organisaties zelf. Want ineens wordt zichtbaar hoe relatief onze ideeën over ‘normaal’ gedrag eigenlijk zijn.
In het fragment van Heilige Boontjes wordt dat ongemak bijna terloops blootgelegd. Mensen met autisme, ADD, een licht verstandelijke beperking, schuldenproblematiek of een strafblad werken er zij aan zij met mensen zonder zichtbaar label. Maar juist die laatste categorie wordt in het gesprek bevraagd. Want wat betekent ‘normaal’ eigenlijk nog als de maatschappelijke spelregels voor iedereen anders lijken te gelden?
Organisatieverandering begint vaak bij het loslaten van etiketten
Veel organisaties praten over inclusiviteit alsof het een HR thema is. Een apart programma. Een maatschappelijk initiatief naast het echte werk. Maar in werkelijkheid raakt inclusie iets veel fundamentelers. Het confronteert organisaties met hun eigen definities van succes, betrouwbaarheid en professionaliteit.
Dat zie je scherp terug in dit gesprek. Mensen die een kleine misstap maken, worden hard veroordeeld. Terwijl anderen met aanzien, macht of status soms wegkomen met gedrag dat minstens zo schadelijk is. Dat dubbele morele systeem voelen mensen haarfijn aan. Zeker medewerkers die zich al buiten de norm geplaatst voelen.
Daar zit een belangrijke les voor leiderschap en cultuurverandering. Niet het label van mensen bepaalt vaak de spanning in organisaties, maar de inconsistentie van het systeem waarin zij terechtkomen
Bekijk hier het fragment uit de podcast:
De groeiende groep werkende armen stelt organisaties voor nieuwe vragen
Opvallend in het fragment is ook de verschuiving die wordt benoemd. Naast neurodiversiteit en ex-criminaliteit ziet Heilige Boontjes een snel groeiende groep mensen die simpelweg in armoede leeft. Mensen die werken, maar structureel onvoldoende bestaanszekerheid ervaren.
Dat legt een ongemakkelijke waarheid bloot onder veel discussies over verandermanagement en duurzame inzetbaarheid. Want hoe realistisch is het om van mensen wendbaarheid, innovatiekracht en eigenaarschap te verwachten als hun dagelijks leven vooral draait om overleven?
Veel organisaties onderschatten hoe sterk financiële stress gedrag beïnvloedt. Concentratie, samenwerking, energie en veranderbereidheid staan allemaal onder druk wanneer bestaanszekerheid ontbreekt. Organisatieverandering wordt dan al snel iets dat ‘erbij’ komt, in plaats van iets waar mensen ruimte voor voelen.
Misschien zijn systemen ontspoord, niet mensen
Het sterkste moment in het fragment zit misschien wel in de twijfel aan het begrip ‘normaal’. Niet als provocatie, maar als fundamentele vraag. Want als organisaties alleen nog functioneren voor mensen die perfect binnen het systeem passen, wat zegt dat dan over het systeem zelf?
Juist daar ontstaat een belangrijk inzicht voor leiders en bestuurders. Veel organisaties proberen afwijkingen weg te organiseren. Maar misschien moeten we vaker onderzoeken of het systeem zelf nog klopt. Of de normen die we hanteren nog passen bij de werkelijkheid van vandaag.
Dat vraagt moed. Want echte organisatieverandering begint zelden met een nieuw plan. Het begint vaak met het durven bevragen van vanzelfsprekendheden waar jarenlang niemand aan kwam.
Meer inspiratie:
Op zoek naar meer beweging in je organisatie?
Spreker verander-management
Voor organisaties die verandering niet alleen willen begrijpen, maar ook echt in beweging willen brengen.
→
Keynote innovatie en groei
Over innovatie, ondernemerschap en het durven vernieuwen terwijl de dagelijkse operatie doorgaat.
→
Workshop verander-management
Praktische sessies waarin teams leren omgaan met ongemak, weerstand en verandering.
→